تبلیغات
امواج - آشنایی اجمالی با انواع تحقیق

آشنایی اجمالی با انواع تحقیق

تاریخ:چهارشنبه 26 بهمن 1390-03:29 ب.ظ

انواع تحقیق از لحاظ روش:

روشهای تحقیق به دو دسته اصلی تقسیم میشوند: 1. کیفی 2. کمی. این دو بیش از 20 تفاوت دارند. ما در اینجا به دو تفاوت اصلی اشاره میکنیم. اولی از نظر نوع داده ها و دومی از نظر نحوه تحلیل داده ها:

• داده هایی که در تحقیقات کمی بررسی میشوند عدد و رقم هستند یا آیتم های کیفی تبدیل به عدد و رقم میشوند. حال آن که در تحقیق کیفی اطلاعاتی که جمع آوری میکنیم کیفی است و کیفی هم باقی خواهند ماند. مثل عکس و فیلم و مصاحبه و صوت و...
• در تحقیقات کمی روش تجزیه و تحلیل هم کمی است. لذا به آمار و مسائل آن احتیاج پیدا میکنیم. در حالی که در تحقیقات کیفی ممکن است با مقایسه تحلیل کنیم. در این مقایسه هیچگاه از عدد و رقم استفاده نمیشود.

روشهای تحقیق کیفی:
الف) روشهای متنی (textual):
1. روش مبنا و پایه به نام روش اسنادی  یا کتابخانه ای. این روش پایه است بدین معنا که از هر روش دیگری که بخواهید استفاده کنید باز هم به این روش رجوع خواهد شد و در پیشینه مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
2. روش تحلیل نشانه شناسی
3. روش تحلیل گفتمان discourse analysis
ب) روشهای راست بنیاد (factual):
4. مطالعه موردی case study
5. مطالعه میدانی (مردم نگاری)
6. مصاحبه عمیق depts interview
7. فوکوس گروپ (مصاحبه متمرکز یا کانونی)
8. نظریه زمینه ای

روشهای کمی:
الف) روشهای متنی:
1. تحلیل آمارهای موجود
2. تحلیل داده های ثانوی   secondary data analysis
ب) روشهای راست بنیاد:
3. تحلیل محتوا
4. پیمایشی (پرسشنامه)
5. آزمایشی
6. روش کیو (تکنیک کیو)
7. روش دلفی
در دو روش اخیر هم بعضی از ویژگیهای روش کمی وجود دارد و هم کیفی. ولی بر اساس دو معیاری که ابتدا ذکر کردیم ذیل روشهای کمی جای میگیرند.
در همه علوم انسانی از همین روشها استفاده میشود  ولی تفاوت در شیوه به کارگیری این روشها در علوم مختلف انسانی است.

انواع تحقیق از لحاظ هدف:
1. کاربردی: برای استفاده خاصی انجام میشود. برای حل مشکلی یا برطرف کردن کمبودی.
2. بنیادی: تحقیقی است که هدفش اصلی و اولیه اش شناخت است نه کاربرد. میخواهیم فهم و دانش ما زیاد شود.
بین این دو نوع فاصله چندانی نیست. لذا در تعریف این دو بین علمای روش تحقیق اختلاف نظر فراوانی است. گاهی این دو به هم تبدیل میشوند. ممکن است یک تحقیق بنیادی بعدها کاربردهای زیادی پیدا کند یا ممکن است یک تحقیق کاربردی دانش انسان را هم زیاد کند.

انواع تحقیق از لحاظ سطح:
1. اکتشافی:
سؤالش این است که ماهیت و حقیقت این پدیده چیست؟ برای شناخت یک پدیده انجام میشود. مثلا فرق آی پد با آی پاد چیست؟
2. توصیفی: تحقیقی است که درباره ویژگیها و ابعاد وجودی  و کاربردها و چگونگی یک پدیده تحقیق میکند.
3. تبیینی: درباره چرایی به وجود آمدن یک پدیده است.

انواع تحقیق از لحاظ عمق:
1. پهنانگر:
به دنبال تعمیم پذیری است. میخواهد یک تحقیق را تعمیم دهد.
2. ژرفانگر: دنبال شناخت عمیق یک موضوع خاص است. مثلا اگر یک قاتل زنجیره ای را میخواهیم روانکاوی کنیم و اطلاعاتی از او به دست بیاوریم (کیس استادی) این ژرفانگری است. عمقش زیاد است ولی وسعتش کم است یعنی چنین فردی کم داریم.

انواع تحقیق از لحاظ زمان:
1. مقطعی: در یک مقطع خاص از زمان انجام میشود. مثلا در آذر سال نود برنامه های رادیو معارف را تحلیل محتوا میکنیم.
2. طولی: تحقیقی است که در طول زمان انجام میشود تا بدانیم تغییرات و تحولات به چه سمتی در حال پیشرفت است.

انواع تحقیق از لحاظ رویکرد:
1. محض: در تحقیق محض هدفمان شناخت پدیده مورد بررسی  با هر روشی است. مثل فلسفه است که میخواهد با روش استدلال عقلی به حقیقت برسد. حال این برهان او را به هر سمتی میبرد ببرد. یا مثل کلام که هدفش اثبات عقاید و اصول دین است و با این رویکرد و پیش زمینه استدلال میکند.
2. ارزشیابی: در تحقیق ارزشیابی هدف خاصی داریم. به دنبال اینیم که بفهمیم هدف مشخصی که یک فعالیت داشته تا چه حد تحقق پیدا کرده است. معمولا باید در کنار هر پروژه بزرگ یک تحقیق ارزشیابی هم انجام شود.








Admin Logo
themebox Logo